Instrukcja katechetyczno-pastoralna

w sprawie przygotowania młodzieży do sakramentu bierzmowania

w diecezji legnickiej

I. WPROWADZENIE

1. Bierzmowanie wraz z chrztem i Eucharystią należy do „sakramentów wtajem-

niczenia chrześcijańskiego”, którego jedność powinna być zachowywana. Przy-

jęcie tego sakramentu jest konieczne jako dopełnienie łaski chrztu (por. KKK

1285. Przez sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego wierni w coraz

większym stopniu osiągają skarby życia Bożego i postępują w doskonałej miło-

ści (por. KKK 1302).

2. Sakrament bierzmowania nie może ograniczać się do samej celebracji.

W przeciwnym razie jego przyjęcie prowadzić będzie do zwykłego rytualizmu

lub formalizmu, co w konsekwencji osłabi jego znaczenie dla życia chrześcija-

nina. Zgodnie z założeniami Soboru Watykańskiego II przyjęcie sakramentu

bierzmowania powinno poprzedzać odpowiednie przygotowanie. Jest ono ko-

nieczne dla osiągnięcia owocnych skutków sakramentu (por. KDK 11; KKK

1289).

3. Przygotowanie do sakramentu bierzmowania powinno mieć na celu doprowa-

dzenie kandydata do spotkania z Chrystusem, a nawet do głębokiej z Nim zaży-

łości (por. CT 7), a także do otwarcia się na działanie Ducha Świętego, by mógł

on lepiej podjąć apostolską odpowiedzialność życia chrześcijańskiego oraz od-

ważnie wyznawać swoją wiarę (por. KKK 1285). Powinno także obudzić zmysł

przynależności do Kościoła powszechnego i wspólnoty parafialnej. Czas przy-

gotowania należy zorganizować, by kandydaci mieli szczególną okazję do bliż-

szego przyjrzenia się parafialnej wspólnocie i włączenia się w jej życie. Para-

fialna wspólnota natomiast winna nieustannie wspierać swoją modlitwą osoby

przygotowujące się do przyjęcia tego sakramentu.

4. Kandydat do bierzmowania poprzez udział w katechezie ma głębiej poznać

prawdy wiary objawionej. Powinien uczestniczyć w kulcie chrześcijańskim

(niedzielna Msza św., przystępowanie do sakramentów pokuty i Eucharystii) i

prowadzić życie zgodne z zasadami wiary. Te elementy należy uwzględnić w

przygotowaniu do bierzmowania, a następnie w przyzwoleniu kandydatowi na

przyjęcie tego sakramentu.

Uprzywilejowanym miejscem katechezy jest parafia. Spotkania formacyjne

prowadzone w parafii mają być dopełnieniem katechezy szkolnej, zwłaszcza w

funkcji wtajemniczenia i wychowania. Udział w nauczaniu religii w szkole nie

może zastąpić parafialnego przygotowania do sakramentu. Działania kateche-

tyczne w parafii winny uwzględniać fakt, że środowiskiem formacji jest parafia

zamieszkania kandydata, a nie parafia, na terenie której znajduje się szkoła.

Miejscem formacji jest budynek kościelny lub parafialny. Osobami odpowie-

dzialnymi za katechezę są księża oraz katecheci i animatorzy wywodzący się z

ruchów i stowarzyszeń kościelnych. Na czele zespołu przygotowującego stoi

proboszcz parafii. To on ostatecznie będzie decydował o gotowości kandydata

do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Przed rozpoczęciem przygotowania do

sakramentu bierzmowania w parafii, proboszcz określa zakres i stopień obo-

wiązków poszczególnych osób zaangażowanych w formację młodzieży.

5. Współpraca katechetów prowadzących nauczanie religii w szkole i katechezę

sakramentalną w parafii powinna być szczególnie widoczna w przypadku przy-

gotowania młodzieży do bierzmowania.

6. Wymagania stawiane kandydatom do bierzmowania powinny zostać przedsta-

wione rodzicom podczas oddzielnego spotkania.

7. Spotkania powinny przybierać formę:

a. pracy w grupach,

b. spotkań wspólnych dla wszystkich kandydatów,

c. celebracji w kościele parafialnym lub w kaplicach na terenie parafii.

II. ETAPY PRZYGOTOWANIA

8. Przygotowanie do bierzmowania składa się z trzech etapów: dalszego, bliższe-

go i bezpośredniego. Dokonuje się ono przede wszystkim przez katechizację

młodzieży. Najdłuższym etapem jest przygotowanie dalsze, bowiem trwa przez

cały okres szkoły podstawowej i gimnazjalnej. Obejmuje formację religijno-

moralną w rodzinach oraz przygotowanie w szkole. Przygotowanie bliższe

obejmuje specjalne spotkania formacyjne w trzyletnim okresie przygotowania

do sakramentu bierzmowania w parafii. W trzecim roku rozpoczyna się przygo-

towanie bezpośrednie. Całość przygotowania ma na celu przekazanie treści

doktrynalnych właściwych dla tego sakramentu oraz formację duchową kandy-

datów zgodnie z wytycznymi Soboru Watykańskiego II (por. KL 71).

9. Program obejmujący przygotowanie dalsze został zawarty w Podstawie pro-

gramowej katechezy1oraz Programie nauczania religii2, a także Dyrektorium

ogólnym o katechizacji3 i Dyrektorium katechetycznym Kościoła katolickiego

w Polsce4. Kandydaci poprzez rozwijanie wiary, formację moralną, wychowa-

nie liturgiczne, wychowanie do życia wspólnotowego, nauczanie modlitwy oraz

wprowadzenie do misji mają przygotować się do podjęcia odpowiedzialności za

wspólnotę Kościoła.

10. Przygotowanie bliższe rozpoczyna się w drugim semestrze pierwszej klasy

gimnazjalnej i trwa trzy lata. Ten etap odbywa się równocześnie na dwóch

płaszczyznach: szkolnej i parafialnej. W szkole prowadzone jest systemowe na-

uczanie religii, natomiast w parafii równolegle rozpoczyna się cykl katechez

sakramentalnych.

1 Konferencja Episkopatu Polski. Podstawa programowa katechezy Kościoła katolickiego w Polsce. Kraków

2002.

2 Konferencji Episkopatu Polski. Program nauczania religii. Kraków 2001.

3 Kongregacja do spraw duchowieństwa. Dyrektorium ogólne o katechizacji. Poznań 1998.

4 Konferencja Episkopatu Polski. Dyrektorium katechetyczne Kościoła katolickiego w Polsce. Kraków 2002.

a. Jako inaugurację przygotowania bliższego (drugi semestr pierwszej kla-

sy gimnazjum) zaleca się wspólną liturgię młodzieży z rodzicami, a jeśli

jest to możliwe, także z rodzicami chrzestnymi. Podczas tego spotkania

wszyscy zostają zapoznani z programem trzyletniego przygotowania.

Zajęcia kandydatów w pierwszym i drugim roku przygotowania odby-

wają się raz w miesiącu. Mają one charakter formacyjny. Ich celem jest

pogłębienie zrozumienia sakramentu chrztu i doprowadzenie do decyzji

przyjęcia konsekwencji religijnych z niego wynikających. Proponuje się,

aby dniem rozpoczęcia formacji był 14 lutego – święto św. Cyryla i Me-

todego, patronów Europy lub dzień 4 marca – święto św. Kazimierza

Królewicza, patrona młodzieży.

b. W drugim roku przygotowania poleca się zwrócić uwagę na związek

ochrzczonego z Jezusem Chrystusem, który wyzwala człowieka z niewo-

li grzechu i daje mu udział w swoim życiu. Na tym etapie należy skupić

się na znaczeniu i przyjmowaniu sakramentów pokuty i pojednania oraz

udziału w Eucharystii. Zakończeniem etapu jest dopuszczenie do przy-

gotowania bezpośredniego.

c. Trzeci etap przygotowania sakramentalnego jest przygotowaniem bezpo-

średnim i kończy się udzieleniem sakramentu bierzmowania pod koniec

pierwszej klasy szkoły ponadgimnazjalnej. Za pośrednictwem probosz-

cza kandydaci do bierzmowania składają na piśmie podania do biskupa

diecezjalnego z własną motywacją i prośbą o udzielenie sakramentu

bierzmowania.

11. Podczas trzyletniego przygotowania kandydat winien włączyć się w życie

wspólnoty parafialnej. W pierwszym roku, nawiązując do znaczenia sakramen-

tu chrztu, czasem szczególnego zaangażowania w życie liturgiczne parafii wi-

nien stać się okres Wielkiego Postu. Drugi rok formacji to zwrócenie uwagi na

czynne zaangażowanie w przygotowanie i przeżywanie coniedzielnej Mszy św.,

Triduum Paschalnego oraz uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej.

W trzecim roku szczególne zaangażowanie winno wyrazić się w przeżywaniu

czasu wielkanocnego z jego zakończeniem w dniu Pięćdziesiątnicy Paschalnej.

12. Kandydaci do bierzmowania angażując się w życie lokalnej wspólnoty para-

fialnej, mają również włączać się życie wspólnoty diecezjalnej. Każdego roku

zobowiązani są uczestniczyć w diecezjalnych obchodach Światowego Dnia

Młodzieży (Niedziela Palmowa). W drugim oraz trzecim roku formacji podczas

wakacji winni wziąć udział w przynajmniej jednej z następujących form dusz-

pasterskich spotkań dla młodzieży: spotkaniu młodych w Krzeszowie, pieszej

pielgrzymce na Jasną Górę, pieszej pielgrzymce do Krzeszowa. W przypadku

zaistniałej przeszkody formę zobowiązania udziału w życiu diecezji wyznacza

odpowiedzialny za przygotowanie. W ciągu roku szkolnego mogą również ko-

rzystać z innych form spotkań, takich jak: spotkania formacyjne prowadzone

przez Diecezjalne Duszpasterstwo Służby Liturgicznej, weekendy biblijne, re-

kolekcje zamknięte dla młodzieży męskiej w Wyższym Seminarium Duchow-

nym Diecezji Legnickiej, rekolekcje zamknięte dla dziewcząt organizowane

przez żeńskie zgromadzenia zakonne lub inne rekolekcje, dni skupienia i piel-

grzymki.

13. Bezpośrednie przygotowanie do sakramentu bierzmowania powinno stanowić

pełne wiary i tęsknoty oczekiwanie na dar Ducha Świętego. Ma ono duże zna-

czenie dla właściwego i owocnego przeżycia dnia przyjęcia sakramentu bierz-

mowania jako momentu Zesłania Ducha Świętego i pełnego włączenia do Ko-

ścioła. Stanowi ono ostatni etap i kończy trzyletnią pracę formacyjną. Bezpo-

średnio przed przyjęciem bierzmowania należy zorganizować dla kandydatów,

świadków i rodziców dzień skupienia połączony ze spowiedzią świętą. Inną

formą może być nowenna do Ducha Świętego lub triduum na wzór oczekiwania

Maryi i Apostołów w Wieczerniku przed Pięćdziesiątnicą Paschalną. Nowenna

lub triduum zawiera zwykle liturgię słowa Bożego, modlitwy do Ducha Świę-

tego, modlitwę wiernych zakończoną Modlitwą Pańską, błogosławieństwo.

W takim nabożeństwie w miarę możliwości powinni uczestniczyć rodzice,

świadkowie i przedstawiciele wspólnoty parafialnej. Zachęca się również do

organizowania rekolekcji zamkniętych. Czas bezpośredniego przygotowania

można także wypełnić celebracją wigilii przed przyjęciem sakramentu bierz-

mowania, będącą nawiązaniem do tradycji pierwszych chrześcijan, którzy w ten

sposób przygotowywali się do najważniejszych wydarzeń religijnych.

III. WSKAZANIA DOTYCZĄCE WYBORU IMIENIA ORAZ ŚWIADKA SAKRAMENTU

BIERZMOWANIA

14. Podczas udzielania bierzmowania obecny jest świadek. To on towarzyszy

przyjmującemu sakrament podczas przygotowania, obrzędu, a następnie poma-

ga mu w wiernym wypełnianiu przyrzeczeń złożonych na chrzcie, zgodnie z na-

tchnieniami Ducha Świętego, którego otrzymał. Sugeruje się, aby – gdy jest to

możliwe – świadkiem bierzmowania był chrzestny. W ten sposób jaśniej zazna-

cza się związek między chrztem a bierzmowaniem, a obowiązki chrzestnego

mogą być spełnione w sposób bardziej skuteczny. Zaleca się, by dla chłopców

świadkami bierzmowania byli ojcowie chrzestni, a dla dziewcząt matki chrzest-

ne, jednak nie jest to postulat bezwzględny. Nie wyklucza się innego świadka,

którym może być także rodzic. Duszpasterze są zobowiązani do troski o to, aby

wskazany świadek był duchowo przygotowany do tej funkcji oraz obdarzony

odpowiednimi przymiotami, co oznacza, że powinien być wystarczająco dojrza-

ły do spełnienia tego obowiązku.

Kodeks prawa kanonicznego (kan. 874, 892, 893), przez analogię do kandyda-

tów na chrzestnych, wylicza tych, którzy mogą być dopuszczeni do pełnienia

funkcji świadka bierzmowania. Są to: wyznaczeni przez przyjmującego bierz-

mowanie, jego rodziców lub tego, kto ich zastępuje, a gdy tych nie ma – przez

proboszcza lub szafarza bierzmowania; posiadający do tego kwalifikacje oraz

intencję pełnienia tego zadania; ci, którzy ukończyli szesnasty rok życia, chyba

że biskup diecezjalny określił inny wiek albo proboszcz lub szafarz jest zdania,

że słuszna przyczyna zaleca dopuszczenie wyjątku; katolicy bierzmowani, po

przyjęciu sakramentu Eucharystii; ci, którzy prowadzą życie zgodne z wiarą i

5 II Polski Synod Plenarny. Liturgia Kościoła po Soborze Watykańskim II nr 113. Poznań 2001 s. 209.

6 Wypłyń na głębię cz. I Osoba, cz. II Wspólnota, cz. III Kościół. Przygotowanie do bierzmowania. Materiały dla

katechety. Red. T. Panuś. Kraków 2003; Wypłyń na głębię. Celebracje, konferencje. Przygotowanie do bierzmo-

wania. Materiały dla katechety. Red. T. Panuś. Kraków 2001; Wypłyń na głębię. Materiały pomocnicze dla kate-

chety – testy. Przygotowanie do bierzmowania. Materiały dla katechety. Red. T. Panuś. Kraków 2001; Wypłyń

na głębię. Refleksje dla kandydatów do bierzmowania. Red. T. Panuś. Kraków 2001.

7 Wielkość człowieka stworzonego przez Boga. Przygotowanie do sakramentu bierzmowania rok pierwszy. Red.

J. Szpet, D. Jackowiak. Poznań 2003; Życie w społeczności Kościoła. Przygotowanie do sakramentu bierzmowa-

nia rok drugi. Red. J. Szpet, D. Jackowiak. Poznań 2003; Na drodze do dojrzałości chrześcijańskiej. Przygoto-

wanie do sakramentu bierzmowania rok trzeci. Red. J. Szpet, D. Jackowiak. Poznań 2003; Przygotowanie do

sakramentu bierzmowania. Przewodnik metodyczny. Red. J. Szpet, D. Jackowiak. Poznań 2003; Celebracje

liturgiczne. Sakrament bierzmowania. Red. J. Szpet, D. Jackowiak. Poznań 2003.

odpowiadające funkcji, jaką mają pełnić; wolni od jakiejkolwiek kary kano-

nicznej zgodnie z prawem wymierzonej lub deklarowanej.

15. Kandydat do bierzmowania powinien zachować imię chrzcielne. Jeśli jednak

nie ma on świętego patrona z chrztu, może wybrać imię świętego, który będzie

dla niego wzorem dojrzałego życia chrześcijańskiego5. Kryterium wyboru imie-

nia nie powinno być związane z atrakcyjnością imienia, ale pięknem życia tego,

którego wybiera się za patrona. Przystępujący do sakramentu bierzmowania

przyjmując wybrane imię, powinni zapoznać się z życiorysem danego patrona,

uświadamiając sobie przymioty, które chcieliby naśladować w swoim życiu.

IV. WSKAZANIA PASTORALNE

16. Przykładem praktycznej realizacji powyższych wskazań trzyletniego przygoto-

wania do bierzmowania w parafii są zbiory katechez i celebracji przygotowane

przez środowisko krakowskie6 i poznańskie7, które zaleca się do wykorzystania

w parafiach.

Materiały te umożliwiają formację w małych grupach (10-12 osób). Zakłada

się, że będą w niej uczestniczyli nie tylko księża, ale także tzw. animatorzy,

którymi mogą być siostry zakonne, katecheci świeccy czy odpowiednio przygo-

towane osoby z grup religijnych działających w parafii. Te osoby, prowadząc

grupy przez kolejne lata przygotowania, dzielą się swoją wiedzą, uczą swych

podopiecznych życia wiarą, inspirują grupę do czynnej pomocy bliźniego i włą-

czają ją w działalność charytatywną i parafialną. Praca w małych grupach jest

bardziej efektywna, przynosi pożądane owoce. Praca w małych grupach jest

bardziej efektywna i przynosi pożądane owoce. Małe grupy są bowiem dobrą

szkołą wiary, modlitwy i wprowadzenia do liturgii oraz przykładem ewange-

licznej przemiany życia i służby Kościołowi i światu. W nich łatwiej dojrzewa

się w wierze. Wielkie grupy natomiast charakteryzują się anonimowością, dla

osób w nich zgromadzonych liturgia ma marginalne znaczenie, a w ich życiu

codziennym brak jest jakiegokolwiek związku z duszpasterstwem.

17. Inną propozycją przygotowania parafialnego młodzieży w małych grupach jest

wykorzystanie programu Redemptoris Missio w ramach szkoły nowej ewange-

lizacji. Jest to zespół kursów służących formacji osobowej i duchowej uczestni-

ków oraz osób zaangażowanych w ewangelizację. Szczególnie polecany jest

kurs „Filip”, zawierający żywy i prosty przekaz Dobrej Nowiny, skierowany do

8 W. Szlachetka. Szkoły Nowej Ewangelizacji Redemptoris Missio w dziele formacji uczniów. W: Bądźmy

uczniami Chrystusa. Program duszpasterski Kościoła w Polsce 2007/2008. Red. S. Stułkowski. Poznań 2007 s.

250-251.

współczesnego człowieka. Pokazuje on ogrom miłości Boga do człowieka,

uczy odpowiadać na tę miłość i „otwierać drzwi swojego życia dla Chrystusa”8.

18. Katechezę przygotowującą kandydatów do bierzmowania należy koniecznie

dopełnić przynajmniej roczną katechezą ich rodziców. Ta forma katechezy do-

rosłych, oparta o słowo Boże, liturgię, teologię sakramentu bierzmowania i po-

zostałych sakramentów inicjacyjnych, staje się dużą szansą rozwoju duchowo-

ści rodzin. Takie spotkania są również okazją, by omówić z rodzicami ich obo-

wiązki, problemy wychowawcze, wyjaśnić znaczenie sakramentu bierzmowa-

nia, zachęcić do przygotowania odpowiedniej religijno-moralnej atmosfery w

domu, zachęcić ich do spowiedzi i udziału we Mszy św. bierzmowania. Pomo-

gą także nawiązać osobisty kontakt katechety z rodzicami. Kontakty z rodzica-

mi kandydatów do bierzmowania mają nieco inny charakter niż to miało miej-

sce w przypadku przygotowania dzieci do I Komunii św. W dalszym ciągu jed-

nak pozostają pierwszymi świadkami duchowego wzrostu swoich dorastających

dzieci.

V. PRZEBIEG LITURGII SAKRAMENTU BIERZMOWANIA

19. UWAGI OGÓLNE:

A. Zgodnie z częścią Pontyfikału Rzymskiego – Obrzędy Bierzmowania. Do-

stosowane do zwyczajów diecezji polskich. Wydanie drugie poprawione, Kato-

wice 2003; (=OB), należy dołożyć wszelkich starań, aby celebracja podczas,

której udziela się sakramentu bierzmowania miała charakter świąteczny i uro-

czysty (zob. OB 3). Winno to być widoczne także w stroju uczestników liturgii.

B. Jeżeli dniem udzielania bierzmowania jest piątek, a nie przypada wówczas

żadna uroczystość, miejscowy proboszcz winien odpowiednio wcześniej udzie-

lić dyspensy od zachowania pokutnego charakteru tego dnia. Przekazanie takiej

informacji parafianom winno łączyć się z odpowiednią katechezą o świątecz-

nym charakterze uroczystości bierzmowania.

C. Dla podkreślenia ciągłości sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego,

warto odpowiednio przyozdobić chrzcielnicę oraz paschał, który może płonąć

podczas całej celebracji.

D. Należy zadbać, aby dekoracja świątyni była dostosowana do stylu i wyposa-

żenia kościoła. Nie należy stosować sztucznych kwiatów i obrazów o niskiej

wartości artystycznej oraz tzw. papieroplastyki.

E. Udzielanie bierzmowania zasadniczo winno mieć miejsce, podczas celebracji

Mszy św.

F. Formularz mszalny wraz z czytaniami proboszcz winien uzgodnić odpo-

wiednio wcześniej z szafarzem bierzmowania (zob. OB 57).

G. Zachęca się, aby świadek bierzmowania siedział obok kandydata.

H. O ile wśród kandydatów do bierzmowaniu są członkowie służby liturgicznej

z odpowiednim przygotowaniem, powinni oni proklamować słowo Boże oraz

spełniać inne funkcje liturgiczne podczas celebracji.

I. Psalm responsoryjny wykonuje psałterzysta, stojąc na ambonie lub w innym

odpowiednim miejscu. Jest to proklamacja słowa Bożego. Psalm wykonuje za-

tem jedna osoba, nie można więc tego śpiewu powierzyć grupie śpiewaków,

scholi lub chórowi (zob. OWMR nr 61, Wskazania Episkopatu Polski po ogło-

szeniu nowego wydania OWMR nr 14).

J. W czasie namaszczenia krzyżmem można wykonać odpowiedni śpiew za-

twierdzony do użytku liturgicznego przez kompetentną władzę. W tym miejscu

wykonać można hymn O Stworzycielu Duchu Przyjdź, lub jego parafrazę Przy-

bądź Stwórco Duchu Boży. Innym śpiewem może być sekwencja Przybądź Du-

chu Święty. Podczas namaszczenia krzyżmem nie wolno wykonywać piosenek

religijnych (zob. Instrukcja Episkopatu Polski o Muzyce Liturgicznej po Sobo-

rze Watykańskim II nr 15).

K. Modlitwa powszechna winna zwierać minimum 4, a najwięcej 6 wezwań,

które mogą odczytać przedstawiciele nowo bierzmowanych, rodziców i wspól-

noty parafialnej.

L. Przygotowując procesję z darami, należy zachować normy zawarte we Wska-

zaniach Episkopatu Polski po ogłoszeniu Nowego Ogólnego Wprowadzenia do

Mszału Rzymskiego (z 9 marca 2005 r.); (=WEP 28 i 29).

M. Zalecane jest, aby nowo bierzmowani oraz ich świadkowie przyjęli Komu-

nię Świętą pod dwiema postaciami. Należy zatem przygotować odpowiednią

ilość naczyń przeznaczonych do tego celu.

N. Należy zadbać, aby organista i uczestniczące w celebracji zespoły śpiewacze

miały tekst obrzędu, w celu włączenia się w przebieg liturgii w odpowiednich

momentach. Dotyczy to zwłaszcza modlitwy w milczeniu przed modlitwą

z wyciągnięciem rąk nad kandydatami (zob. OB 24).

O. Kandydaci winni mieć przypięty identyfikator z wypisanym imieniem (duża

i gruba czcionka, tak aby było ono dobrze widoczne). Jednakże pamiętać nale-

ży, że identyfikator nie zwalnia osób przygotowujących kandydatów od przeka-

zania im kartek służących między innymi do przesłania do parafii chrztu infor-

macji o przyjęciu bierzmowania. Kartki te należy zebrać od kandydatów odpo-

wiednio wcześniej, przed podejściem do szafarza bierzmowania.

P. Fakt przyjęcia bierzmowania winien być odnotowany w odpowiedniej księ-

dze, z zastosowaniem normy z nr. 14. Obrzędów Bierzmowania.

R. Archiwizacją przebiegu uroczystości (zdjęcia i nagrania) mogą zajmować się

tylko osoby mające ważne zaświadczenie zezwalające na filmowanie i fotogra-

fowanie celebracji liturgicznych, wydane przez kompetentną władzę kościelną.

20. UWAGI SZCZEGÓŁOWE:

A. W przypadku udzielania bierzmowania podczas wizytacji kanonicznej nale-

ży zastosować normy zawarte w Księdze Nabożeństw, Legnica 2002, s. 532-

533. Gdy jest to inna okazja, szafarz po przybyciu na teren parafii udaje się do

zakrystii, skąd wyrusza uroczysta procesja do wnętrza świątyni.

B. Wypada, aby przed rozpoczęciem Mszy św. przedstawiciele wspólnoty wy-

powiedzieli słowa powitania. Mogą to być przedstawiciele rodziców kandyda-

tów do bierzmowania oraz proboszcz. Przemówienia powinny być krótkie i rze-

czowe. Te same wskazania dotyczą podziękowań przed zakończeniem Mszy

św. (przed błogosławieństwem).

C. Po proklamacji Ewangelii następuje przedstawienie kandydatów. W niewiel-

kich grupach zalecane jest imienne przedstawienie mających przystąpić do

bierzmowania (zob. OB 21).

D. Po zakończonej homilii następuje odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych.

Odpowiednio wcześniej należy pouczyć wszystkich uczestników liturgii, że tyl-

ko kandydaci odpowiadają na pytania szafarza związane z wyrzeczeniem się zła

i wyznaniem wiary, co cała wspólnota potwierdza uroczystym „Amen”, po sło-

wach szafarza „Taka jest nasza wiara…” (zob. OB 23). Należy ponadto zadbać,

aby kandydaci wyraźnie i głośno odpowiadali na pytania szafarza.

E. Do przyjęcia sakramentu kandydaci podchodzą w dwóch rzędach. Szafarz

stojąc w miejscu, udziela go na przemian kandydatom raz z jednego, raz z dru-

giego rzędu. W tym momencie celebracji świadek bierzmowania winien zasto-

sować wskazania zawarte w nr 26 Obrzędów Bierzmowania.

VI. WSKAZANIA KOŃCOWE

21. Zgodnie z tym, co zostało wspomniane w punkcie 3. i punkcie 16. podczas

przygotowania do sakramentu bierzmowania należy uczynić wszystko, by mło-

dzież angażować na różnych szczeblach w życie wspólnoty parafialnej. Szcze-

gólnie należy zachęcić ją, by zasiliła szeregi małych grup religijnych (np. służ-

ba liturgiczna, schola, KSM, Żywy Różaniec, Duchowa Adopcja Dziecka Po-

czętego, Ruch Światło-Życie) oraz by zaangażowała się w działalność charyta-

tywną parafii (np. pomoc osobom starszym i samotnym; działania w ramach

Parafialnego Zespołu Caritas lub Szkolnego Koła Caritas). Takie deklaracje

kandydaci do bierzmowania mogą przekazać w formie pisemnej na ręce szafa-

rza sakramentu podczas sprawowania liturgii bierzmowania.

22. Na proboszczu miejsca ciąży obowiązek zawiadomienia o fakcie przyjęcia

bierzmowania parafii, w której bierzmowany był ochrzczony. W księdze

chrztów dokonuje się również adnotacji o przyjęciu tego sakramentu. Kościół

dba nie tylko o udzielanie sakramentów, ale także o to, by informacja o ich

przyjęciu była odpowiednio zapisana, w celu uniknięcia ewentualnych nieporo-

zumień.

23. Należy również, wedle możności, postarać się o pamiątki bierzmowania, np. Pi-

smo Święte, krzyż lub obrazek, które bierzmowanemu będą przypominać o

przyjęciu tego sakramentu. Dla utrwalenia faktu przyjęcia bierzmowania można

wręczyć wiernym pamiątkową książeczkę, która zawierałaby liturgię bierzmo-

wania, odpowiednie pieśni i modlitwy, miejsce na zapisanie nazwiska bierz-

mowanego, na wklejenie jego fotografii, na zapisanie nazwiska szafarza, nazwy

parafii i daty uroczystości. Proponuje się także, by po bierzmowaniu zorgani-

zować nabożeństwo dziękczynne za otrzymane dary Ducha Świętego.

24. W uroczystość Zesłania Ducha Świętego należy przypominać wiernym o przy-

jętym sakramencie bierzmowania i zachęcać ich do odnowienia w sobie łaski

tegoż sakramentu. Temat bierzmowania powinien być podjęty w tym dniu w

homilii. W okresie nowenny przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego

można urządzić rocznicę bierzmowania, połączoną ze spowiedzią i komunią

św. Do tematu bierzmowania należy szczególnie nawiązywać przez cały rok

katechizacji po przyjęciu tego sakramentu. Duszpasterze w parafii winni też za-

chęcać wiernych parafialnej wspólnoty, aby w całym okresie przygotowania do

bierzmowania towarzyszyli kandydatom osobistą i wspólnotową modlitwą.

WYKAZ SKRÓTÓW

CT „Catechesi tradendae”. Adhortacji apostolska Jana Pawła II

o katechizacji w naszych czasach (16.10.1979).

KDK Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym

„Gaudium et spes” (7.12.1965).

KKK Katechizm Kościoła katolickiego. Poznań 1994.

KL Konstytucja o liturgii świętej „Sacrosanctum Concilium” (4.12.1963).

KSM Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży

OWMR Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego.


Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/users/swmaksymilian/public_html/wp-includes/script-loader.php on line 2841